Máy xay hai dĩa đá có thể tách vỏ của nhiều loạingũ cốc khác nhau, tuy nhiên thực tế chỉsử
dụng tách vỏ lúa gạo, các loại hạt khác ít sử dụng.
Máy xay hai dĩa đá gồmhai dĩa bằng gang hoặc bằng thép đặtnằmngang, trênmặt dĩacó đắp một lớp đá nhân tạo làmbằng hỗn hợp bột đá và xi măng kết dính cao, được gia công thật phẳng và vuông góc với trục bằng các dụng cụ chuyên dùng.Trên mặt đá có thể cócác rãnh đểtăng khả năng bóc vỏ và vận chuyển hạt. Dĩa trên có lỗ nhập liệu giữatâm, được lắp trên 3 điểm treo có thể điều chỉnh nâng lên hạxuống được để thay đổi kích thước khe hở giữa hai mặt đá và điều chỉnh độ song
song của khe hở. Dĩa dưới được truyền động quay bằng động cơ điệnthông qua đai truyền, thông thường số vòng quay n=150÷300 v/ph. Đường kính của dĩa trong khoảng 0,6÷1,4 m.
Hạt vào lỗ nhập liệucủadĩa trên, đi vào khe hở giữa 2 dĩa đá. Do kích thước khe hở nhỏ hơn
đường kính hạt nên vỏ trấu chịu lực nén từ 2 phía của dĩa đá,đồng thời do tác động quay của dĩa làmhạt lăn trong khe, vì vậy vỏ trấubịvỡ và tách hoàn toàn khỏi nhân hạt. Rãnh trên mặt đá giúp hạt tách vỏ nhanh hơn và di chuyển ra ngoài dễ dàng hơn nhờ tác dụng của lực ly tâm. Hỗn hợp sau khi xay gồmcónhânhạt, vỏtrấu và một tỉlệ nhất định hạt (15-20 %) còn chưa xay được. Vỏ trấu và hạt chưa xay được sẽ được tách ra, nhân hạtđưa vào chếbiến tiếp.
HìnhV- 1.Máy xay 2 dĩađá
Tùy theo cỡhạt đembóc vỏ màkhehở giữa hai dĩa được điều chỉnh bằng các điểmtreo của dĩa trên. Khe hởphải thật đồng đều để quá trình tách vỏ được thực hiện trên toàn bề mặt dĩa. Nếu khe hở không đều, nguyên liệutheochỗ rộng đi ra ngoài, dođó không tách vỏ được.Saumột thời gian làm việc, bềmặt làmviệc bịmòn, làm các hạt đá có thể bịbong ra, khi đócần làmlại bề mặt đá. Việc khắc phục này có thểtiến hành ngay nơi sản xuất.
Năng suất máy thường từ1 t/h đến4t/h.
Máy xay hai dĩa đá làmviệc ổn định,íthư hỏng, dễ sửa chữa. Năng suấtlớn so với các máy xay khác. Tuy nhiên quá trình điều chỉnh khe hở làm việc giữa 2 dĩa đá tương đối khó, đòi hỏi phải có tay nghề, kinh nghiệm. Ngoài ra do bề mặt làm việc cứng nên dễ làmgãy nát nhân hạt, giảmtỉ lệ hạt nguyên sau khi xay, và có nguy cơ lẫn sạn đá trong gạo vì vậy hiện nay ngày càng ítđựơc sử dụng.
