Qua truyền động vô cấp, tốc độ đầu ra với vận tốc truyền động không đổi sẽ được chỉnh vô cấp giữa tóc độ nhỏ nhất và lớn nhất. Những tỷ lệ truyền động khác nhau sẽ đạt được qua việc điều chỉnh đường kính tác dụng của đĩa truyền động và đĩa bị dẫn động.
Trong truyền động vô cấp, đĩa truyền động kéo theo đĩa bị dẫn động trực tiếp hay qua con lăn hoặc phương tiện kéo bằng kết nối iực hay kết nối khớp. Truyền động vô cấp được thiết kế với nhiều loại khác nhau.
Truyền động bằng đĩa ma sát có một đĩa truyền động hình côn mà đường kính tác dụng được thay đổi để cho động cơ với đĩa truyền động bị đẩy ngang (xuyên tâm) so với trục bị dẫn động (Hình 3).
Hộp số dây kéo truyền chuyển động từ trục dẫn động đến trục phát động bằng đai hay xích (Hình 4 – trang 428). Phần lớn hộp số có 2 cặp đĩa côn mà khoảng cách giữa chúng có thể thay đổi được (Hình 1). Qua việc thay đổi đường kính tác dụng, người ta có thể điều chỉnh vận tốc không chỉ nhanh lên mà còn chậm đi nữa.
Trong hộp số vô cấp, đường kính có hiệu quả(tác dụng) của đĩa côn và qua đó tỷ lệ truyềnđộng, được thay đổi.
Cho truyền động chạy trong điều kiện khô, phần lớn người ta sử dụng đai thang rộng bản làm phương tiện kéo. Qua đó người ta đạt được một sự vận hành êm, giảm rung. Với dây đai rộng bản, đoạn đường điều chỉnh của đĩa truyền động lớn hơn và như thế một vùng điều chỉnh tỷ lệ truyền động lớn hơn khi sử dụng đai thang bình thường.
