1/ Đục mặt phẳng
Khi bắt đầu đục, đặt đục tiếp xúc với cạnh vật cách mặt trên khoảng 0,5 – 1 mm.
Đánh nhẹ búa vào đầu đục sao cho lưỡi cắt bám sâu vào kim loại. Khi lưỡi đục đã ăn sâu vào kim loại khoảng 0,5mm vẫn đánh nhẹ, đồng thời nâng dần đục lên, khi đường trục của đục hợp với mép ngang một góc 30 – 35 độ thì giữ nguyên. Khi này đập búa mạnh và đều. Tay trái giữ đục vừa phải và ngay ngắn sao cho lưỡi đục bóc đi một lớp phoi đều. Nếu lớp phoi mỏng dần ta nâng dần đục lên, nếu lớp phoi quá dày ta hạ dần đục xuống.
Khi chiều rộng mặt phẳng lớn hơn chiều rộng lưỡi đục: ta tiến hành theo các bước sau:
- Vạch dấu phân rõ lượng dư cần đục.
- Dùng đục bằng đục vát 2 phía đối diện sát đường vạch dấu với góc vát 45 độ (hình a)
- Dùng đục rãnh đục thành từng rãnh trên vật gia công, khoảng cách giữa hai rãnh liền nhau bằng 2/3 bản rộng lưỡi đục. Khi đục rãnh phải đục hết lượng dư sát đường vạch dấu (hình b).
- Sau khi đã bóc hết lượng dư ở các rãnh, dùng đục bằng đục bạt đi phần kim loại còn lại (hình c).
Khi chiều rộng mặt phẳng nhỏ hơn chiều rộng lưỡi đục ta tiến hành theo các bước sau:
- Dùng đục bằng, bóc đi từng lớp cả chiều rộng của vật.
- Khi lưỡi đục gần thoát ra khỏi vật thì giảm dần lực đập.
- Để tránh hiện tượng mẻ cạnh vật gia công, phải quay đục và đục ngược lại.
2/ Đục chặt kim loại
2.1/ Chặt thanh kim loại tròn
đặt cây kim loại lên đe, lúc đầu chặt nhẹ, nếu cây có đường kính nhỏ, nhát chặt đầu tiên đứt ½ đường kính sau đó lật phôi và tiến hành chặt đứt. Nếu đường kính lớn thì chặt vòng quanh, vừa chặt vừa xoay phôi để tạo thành đường rãnh xung quanh vật, sau đó chặt mạnh, khi gần đứt dùng búa đập gãy.
2.2/ Chặt thanh kim loại dẹt
khi đục chặt kê vật lên tấm phẳng hoặc mặt đe, dùng đục bằng chặt một phía đến ½ chiều dày, sau đó lật mặt dưới lên và tiến hành chặt đứt. Chú ý: khi chi tiết gần đứt thì chặt nhẹ để tránh văng vào người.
2.3/ Chặt tôn
Nếu đường chặt là đường thẳng: sau khi lấy dấu xong dùng đục bằng để chặt, có thể chặt trực tiếp tấm tôn trên đe (đường tâm của đục hợp với mặt phẳng ngang 1 góc 900); hoặc kẹp tấm tôn lên êtô sao cho đường dấu sát với mặt trên má êtô, khi chặt đường tâm đục hợp với phẳng ngang 1 góc 30 – 35 độ
3/ Quy tắc an toàn khi đục kim loại
Chỉ được dùng các loại búa tốt, đầu búa không bị nứt, vỡ, cán búa phải được chêm chặt với búa.
- Không được dùng các loại đục cùn, mẻ. Phần đầu đục phải được vê tròn và không được tôi quá cứng để tránh hiện tượng giòn, vỡ khi đập búa; không được dùng các loại đục đầu toét và sứt mẻ.
- Trước mặt người đục phải có lưới chắn phoi để phoi đục tách ra không bắn vào người đối diện.
- Khi cặp vật lên êtô phải đảm bảo chắc chắn, cân bằng tránh trường hợp khi đục vật bị bật ra khỏi êtô.
- Lúc đầu khi chưa quen tay nên đánh búa quanh cổ tay, sau khi quen dần thì vung búa bằng cánh tay.
- Khi sử dụng đục để chặt đứt kim loại trên đe, gần đứt phải chặt nhẹ và đưa ra cạnh đe để đục không làm hỏng đe và đề phòng mẩu kim loại văng ra bắn vào người.
- Sau mỗi ca thực hành phải thu xếp dụng cụ đúng nơi quy định và vệ sinh sạch sẽchỗ làm việc
